Serebral Palsi (SP) Tanılı Çocuklarda Mobilite: Yürüteç, Spastik Sandalye ve Puset Ne Zaman Kullanılır?

Fizyoterapist eşliğinde gövde destekli çocuk yürüteciyle adım atan küçük kız çocuğu
Akülü Sandalye Dünyası · Çocuk Mobilitesi

Serebral Palsi (SP) Tanılı Çocuklarda Mobilite: Yürüteç, Spastik Sandalye ve Puset Ne Zaman Kullanılır?

Serebral palsi tanılı her çocuğun hareket becerisi farklıdır. Kimi çocuk desteksiz yürürken kimi yürüteçle adım atar, kimi ise gövde ve baş desteği olan bir sandalyede güvenle oturmaya ihtiyaç duyar. Doğru ürün; çocuğun motor fonksiyon düzeyine, yaşına, büyümesine ve ailenin günlük yaşamına göre seçilmelidir.

Kısa cevap

SP tanılı çocuklarda ürün seçimi için en çok kullanılan çerçeve Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi'dir (GMFCS). Kabaca; I. ve II. düzeydeki çocuklar çoğunlukla yürür, uzun mesafede tekerlekli araç kullanabilir. III. düzeyde ev ve okul içinde yürüteç, uzun mesafede tekerlekli sandalye öne çıkar. IV. ve V. düzeylerde gövde ve pelvis kontrolü için uyarlanmış oturma gerekir; bu dönemde spastik sandalye, destekli engelli puseti ve bazı çocuklarda akülü mobilite değerlendirilir. Çocuğun düzeyini ve ürün ihtiyacını mutlaka çocuk nöroloğu ve fizyoterapist belirlemelidir.

01 · GMFCS düzeyleri

Çocuğun motor düzeyi ürün seçimini nasıl etkiler?

GMFCS, SP tanılı çocukların kaba motor becerilerini beş düzeyde sınıflandırır. İlk olarak Palisano ve arkadaşları tarafından geliştirilen sistem, 2007'de Kanada'daki CanChild merkezi tarafından genişletilip güncellenmiştir (GMFCS – E&R). Aşağıdaki tablo, sistemin 6–12 yaş aralığı için tanımlarını özetler:

DüzeyHareket şekliÖne çıkan ürün ihtiyacı
IEv, okul ve toplum içinde desteksiz yürür; merdiveni tırabzansız çıkabilirGenellikle mobilite ürünü gerekmez
IIÇoğu ortamda yürür; uzun mesafe, engebeli zemin ve eğimde zorlanırUzun mesafede tekerlekli araç
IIIİç mekânda çoğunlukla elde tutulan yürüme desteğiyle yürür; oturmada pelvis için emniyet kemeri gerekebilirYürüteç; uzun mesafede tekerlekli sandalye
IVÇoğu ortamda fiziksel yardım veya akülü mobilite gerekir; gövde ve pelvis kontrolü için uyarlanmış oturma gerekirDestekli sandalye veya puset; bazı çocuklarda akülü mobilite; evde gövde destekli yürüteç
VTüm ortamlarda manuel tekerlekli sandalyede taşınır; baş ve gövde kontrolü sınırlıdırTilt ve baş destekli spastik sandalye veya destekli puset

Tablo GMFCS – E&R'nin 6–12 yaş tanımlarından özetlenmiştir. Diğer yaş aralıklarında tanımlar farklılık gösterir. Düzey, çocuk nöroloğu veya fizyoterapist tarafından belirlenmelidir.

02 · Yürüteç

SP yürüteci kimler için uygundur?

Yürüteç, ayakta durabilen ve adım atabilen ancak dengesini korumak için desteğe ihtiyaç duyan çocuklar içindir. GMFCS III düzeyindeki çocuklar iç mekânda çoğunlukla elde tutulan yürüme desteğiyle yürür; IV. düzeydeki bazı çocuklar ise evde gövde destekli yürüteçle kısa mesafede hareket edebilir.

ARKA YÖNLÜ KULLANIM

Çerçeve çocuğun arkasında

Çocuk çerçeveyi arkasından çeker. Bu kullanım şekli, dik duruşu desteklemek amacıyla birçok SP'li çocukta tercih edilir.

ÖN YÖNLÜ KULLANIM

Çerçeve çocuğun önünde

Çocuk çerçeveyi önünden iter. Öne eğilme eğilimi olmayan çocuklarda veya geçiş döneminde kullanılabilir.

Hangi yönün uygun olduğuna fizyoterapist karar vermelidir. Yürütecin yüksekliği, gövde desteği, bacak arası destek ve tekerlek kilitleri çocuğa göre ayarlanmalıdır. Yanlış ayarlanan yürüteç, çocuğun öne eğilmesine ve parmak ucunda yürümesine yol açabilir.
03 · Puset mi, sandalye mi?

Engelli puseti ile çocuk tekerlekli sandalyesi arasındaki fark

Küçük yaşta engelli puseti, ailenin taşıma ihtiyacını karşılarken çocuğa destekli bir oturma sunar. Çocuk büyüdükçe, okul ve sosyal yaşam başladıkça tekerlekli sandalyeye geçiş gündeme gelir.

ÖlçütEngelli pusetiSpastik / destekli çocuk sandalyesi
Kim kullanır?Refakatçi iterRefakatçi iter; bazı modellerde çocuk kendi de itebilir
Oturma desteğiGövde, baş ve bacak destekleri modele göre eklenirTilt, sırt yatırma, baş ve yanal destek seçenekleri
Taşıma ve katlamaGenellikle daha kolay katlanır, araçta pratikDaha ağır olabilir; katlama yapısı modele göre değişir
Okul ve sosyal yaşamKüçük yaşta yeterli olabilirBüyüyen çocukta masa, sıra ve sınıf düzenine daha uygun

Puset seçiminde ölçüler ve destekler için Engelli Çocuk Puseti Seçerken Hangi Ölçüler ve Destekler Önemlidir?, sandalyeye geçiş zamanı için Çocuk Tekerlekli Sandalyesi Nasıl Seçilir? rehberlerimize göz atabilirsiniz.

04 · Spastik sandalye

Spastik sandalyede hangi özellikler önemlidir?

GMFCS IV ve V düzeyindeki çocuklar, gövde ve pelvis kontrolü için uyarlanmış oturma sistemlerine ihtiyaç duyar. Spastik sandalyeler bu ihtiyaca yönelik destekler sunar.

01 / POZİSYON

Tilt ve sırt yatırma

Baş ve gövde kontrolü sınırlı çocuklarda tilt, yerçekiminin etkisini azaltır ve dinlenmeyi sağlar. Sırt yatırma bakım işlemlerini kolaylaştırır.

02 / DESTEK

Baş, yanal ve pelvis desteği

Ayarlanabilir baş desteği, gövde yan destekleri, emniyet kemeri ve bacak arası destek çocuğun simetrik oturmasına yardımcı olur.

03 / GÜVENLİK

Fren ve devrilme önleyici

Refakatçi freni ve anti-tipper tekerlekler, özellikle tilt pozisyonunda ve rampa geçişlerinde güvenliği artırır.

Akülü mobilite: GMFCS – E&R tanımlarına göre IV. düzeydeki çocuklar çoğu ortamda fiziksel yardım veya akülü mobilite kullanır; V. düzeydeki bazı çocuklar da kapsamlı uyarlamalarla akülü mobilite sayesinde kendi başına hareket edebilir. Çocuğun güvenli kullanım becerisi uzman tarafından değerlendirilmelidir.
05 · Büyüme ve aile

Çocuk büyürken ürün nasıl planlanmalı?

  1. Ayarlanabilir genişlik ve derinlik

    Oturma genişliği ve derinliği ayarlanabilen modeller, çocuk büyüdükçe daha uzun süre kullanılabilir.

  2. Düzenli kontrol

    Büyüme dönemlerinde oturma ölçüleri, destek yükseklikleri ve yürüteç boyu sık aralıklarla kontrol edilmelidir.

  3. Ev ve araç uyumu

    Pusetin veya sandalyenin katlı ölçüsü aracın bagajına, toplam genişliği evdeki kapılara uygun olmalıdır.

  4. Ailenin taşıma yükü

    Çocuk büyüdükçe kaldırma ve taşıma zorlaşır. Hafif şase ve kolay katlama aile için uzun vadede önemli fark yaratır.

  5. SGK desteği

    Çocuk sandalyeleri için SGK ödeme koşulları ve rapor süreci için SGK Tekerlekli Sandalye ve Akülü Sandalye Ödemesi rehberimize göz atabilirsiniz.

Puset ve sandalyenin araçta taşınması için Pusetlerde Katlama: Araba Bagajına Sığar mı? yazımızı inceleyebilirsiniz.

06 · Satın almadan önce

Sorulacak 7 soru

  1. Çocuğun GMFCS düzeyi nedir?

    Düzeyi bilmek, ürün grubunu doğru seçmenin ilk adımıdır.

  2. Çocuk ayakta durabiliyor ve adım atabiliyor mu?

    Adım atabiliyorsa yürüteç terapi ve günlük hareket için değerlendirilebilir.

  3. Baş ve gövde kontrolü ne durumda?

    Kontrol sınırlıysa tilt, baş ve yanal destekli ürünler öne çıkar.

  4. Ürün çocuğun boyuna ve kilosuna uygun mu?

    Yürüteçte kullanıcı boyu, sandalyede oturma genişliği ve taşıma kapasitesi kontrol edilmeli.

  5. Ürün büyümeye göre ayarlanabiliyor mu?

    Genişlik, derinlik ve destek yüksekliği ayarlarını sorun.

  6. Okul ve araç kullanımına uygun mu?

    Katlama, ağırlık ve toplam genişliği kontrol edin.

  7. Fizyoterapist ürünü görüp ayarlayabilecek mi?

    İlk ayar ve düzenli kontroller için fizyoterapistle birlikte çalışın.

Çocuklar için mobilite ürünlerine hızlı bakış

 ModelTipÖne çıkan
Poylin P557 serebral palsi çocuk yürüteciPoylin P557 SP Çocuk YürüteciYürüteç95–140 cm kullanıcı boyu, 45 kg kapasite, ön ve arka yönlü kullanım, ayarlanabilir aksesuarlar
MyWam Mouse engelli pusetiMyWam Mouse Engelli PusetiEngelli pusetiRefakatçi kullanımlı destekli puset; aksesuarlı seçeneği mevcut
Poylin P981 pediatrik çocuk tekerlekli sandalyesiPoylin P981 PediatrikÇocuk tekerlekli sandalyesi12 kg alüminyum şase, 26–38 cm oturma genişliği seçenekleri
Poylin P958C spastik çocuk sandalyesiPoylin P958C Spastik Çocuk SandalyesiSpastik sandalyeTilt, tam yatan sırt, ayarlanabilir boyun yastığı, 38–46 cm oturma, anti-tipper
Poylin P130 çocuk multifonksiyonel tekerlekli sandalyePoylin P130 Çocuk MultifonksiyonelDestekli çocuk sandalyesiTilt, pistonlu sırt yatar, baş, yanal ve bacak arası destek, 41–46 cm ayarlanabilir oturma

Ürün bilgileri ürün sayfalarından alınmıştır. Çocuğunuza uygun model ve ayarlar fizyoterapist değerlendirmesiyle belirlenmelidir. Diğer modeller için Çocuk Tekerlekli Sandalye ve Engelli Puseti kategorilerimizi inceleyebilirsiniz.

07 · Sık sorulan sorular

Merak edilenler.

GMFCS nedir?

Serebral palsi tanılı çocukların kaba motor becerilerini beş düzeyde sınıflandıran sistemdir. Düzey I'den V'e doğru hareket kısıtlılığı artar. Ürün seçiminde ortak bir dil sağlar.

SP'li çocuğum yürüteç kullanmalı mı, tekerlekli sandalye mi?

Çocuk ayakta durabiliyor ve adım atabiliyorsa yürüteç değerlendirilebilir. Uzun mesafelerde ise yürüteç kullanan çocukların da tekerlekli sandalyeye ihtiyacı olabilir. İki ürün çoğu zaman birlikte kullanılır.

Arka yönlü yürüteç mi, ön yönlü yürüteç mi?

Arka yönlü kullanım birçok SP'li çocukta dik duruşu desteklemek için tercih edilir. Ancak hangi yönün uygun olduğuna fizyoterapist karar vermelidir.

Engelli puseti ne zaman yetersiz kalır?

Çocuk büyüdükçe pusetin oturma ölçüleri ve destekleri yetersiz kalabilir; okul ve sosyal yaşamda tekerlekli sandalye daha uygun hâle gelir.

Spastik sandalyede tilt özelliği neden önemli?

Baş ve gövde kontrolü sınırlı çocuklarda tilt, yerçekiminin etkisini azaltır, dinlenmeyi sağlar ve kaymayı önlemeye yardımcı olur.

SP'li çocuklar akülü sandalye kullanabilir mi?

Evet. GMFCS tanımlarına göre IV. düzeydeki çocuklar akülü mobilite kullanabilir; V. düzeydeki bazı çocuklar kapsamlı uyarlamalarla kendi başına hareket edebilir. Güvenli kullanım becerisi uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Bir sonraki adım

Çocuğunuza uygun ürünü birlikte belirleyelim.

Çocuğunuzun yaşını, boyunu, kilosunu, GMFCS düzeyini ve fizyoterapist önerilerini paylaşın; yürüteç, puset ve sandalye seçeneklerini birlikte değerlendirelim.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya kişiye özel rehabilitasyon programının yerine geçmez. Serebral palsi tanılı çocuklarda ürün seçimi ve ayarları çocuk nöroloğu, fizyoterapist ve ergoterapist değerlendirmesiyle yapılmalı; ürün kullanımında üretici bilgileri esas alınmalıdır.

Etiketler: serebral palsi yürüteç,SP çocuk yürüteci,spastik çocuk sandalyesi,engelli puseti,GMFCS,serebral palsi tekerlekli sandalye,çocuk tekerlekli sandalyesi,tilt özellikli çocuk sandalyesi,CP çocuk mobilite,engelli çocuk ürünleri
Kasım 16, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR