Deprem ve Acil Durumlarda Tekerlekli Sandalye Kullanıcıları: Tahliye Planı, Afet Çantası ve Akülü Sandalye İçin Hazırlık

Evinde tekerlekli sandalyesinin yanında afet çantasını hazırlayan genç kadın ve yardım eden komşusu
Akülü Sandalye Dünyası · Afet ve Acil Durum Hazırlığı

Deprem ve Acil Durumlarda Tekerlekli Sandalye Kullanıcıları: Tahliye Planı, Afet Çantası ve Akülü Sandalye İçin Hazırlık

Türkiye'de deprem bir ihtimal değil, hazırlıklı olunması gereken bir gerçek. Tekerlekli sandalye kullanan bireyler için asansörün çalışmaması, elektriğin kesilmesi veya enkaz nedeniyle yolların kapanması çok daha büyük bir risk anlamına gelir. Bu rehberde deprem anında ne yapılacağını, afet çantasına neler eklenmesi gerektiğini, akülü sandalye için nasıl hazırlık yapılacağını ve tahliye planının nasıl oluşturulacağını anlatıyoruz.

Kısa cevap

Deprem anında tekerlekli sandalye kullanıcıları kendilerini sandalyeden yere atmamalı; KİLİTLE-KAPAN-TUTUN hareketini uygulamalıdır: tekerlekleri kilitleyin, öne eğilerek başınızı ve boynunuzu kollarınızla veya bir yastıkla koruyun ve sarsıntı bitene kadar bu pozisyonda kalın. Afet öncesinde en az iki kişiden oluşan bir destek ağı kurun ve en az 3 günlük bir afet çantası hazırlayın. Bu çantaya sandalye tamir kiti, kalın iş eldiveni, yedek ilaçlar ve sandalyenizin seri numarası gibi bilgileri de ekleyin. Akülü sandalye kullanıyorsanız yedek akü bulundurun ve mümkünse hafif bir manuel sandalyeyi yedek olarak hazır tutun. Asansörlerin çalışmayacağını varsayarak tahliye yolunuzu önceden planlayın.

01 · Deprem anında

Deprem anında tekerlekli sandalye kullanıcısı ne yapmalı?

Bilinen "ÇÖK-KAPAN-TUTUN" hareketi, yere çökemeyen tekerlekli sandalye kullanıcıları için uyarlanmıştır. İstanbul Valiliği'nin İSMEP kapsamında hazırladığı Afet ve Engelli Bireyler Rehberi, bu hareketi tekerlekli sandalye kullanıcıları için KİLİTLE-KAPAN-TUTUN olarak tanımlar.

01 / KİLİTLE

Tekerlekleri kilitleyin

Güvenli bir noktaya ulaşmanız gerekiyorsa önce oraya ilerleyin, ardından tekerlek frenlerini devreye sokun. Kendinizi sandalyeden yere atmayın.

02 / KAPAN

Başınızı ve boynunuzu koruyun

Öne doğru eğilin; başınızı ve boynunuzu kollarınızla, bir yastıkla veya elinizin altındaki bir kitapla koruyun.

03 / TUTUN

Sarsıntı bitene kadar bekleyin

Sarsıntı bitene kadar bu pozisyonda kalın. Pencerelerden, camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak durmaya çalışın.

NeredeysenizNe yapmalısınız?
YataktaYatakta kalın; başınızı, boynunuzu ve göğsünüzü yastık veya battaniyeyle koruyun. Üzerinizde düşebilecek ağır bir avize varsa en yakın güvenli noktaya geçin. Sandalyenin uzaklaşmaması için tekerlekleri geceleri kilitli tutun.
Yüksek katlı binadaSarsıntı sırasında merdiven veya asansör kullanmayın; pencerelerden uzak durun. Sarsıntı bittikten sonra koridor veya merdiven boşluğuna geçin.
Açık alandaBinalardan, elektrik hatlarından, duvarlardan ve aydınlatma direklerinden uzaklaşın.
AraçtaEmniyet kemeriniz takılı olarak araçta kalın. Alt ve üst geçitlerden, elektrik hatlarından, reklam panolarından ve ağaçlardan uzak durun.

Kaynak: İstanbul Valiliği İstanbul Proje Koordinasyon Birimi (İPKB), Afet ve Engelli Bireyler Rehberi (Mart 2023).

02 · Destek ağı

Kişisel destek ağı nasıl kurulur?

Afet anında en hızlı yardım çoğunlukla yakındaki komşu, aile üyesi veya iş arkadaşından gelir. Bu yüzden afet öncesinde kendi destek ağınızı oluşturmanız gerekir.

  1. Her yer için en az iki kişi

    Evde, işte ve düzenli vakit geçirdiğiniz her yerde destek ağınıza en az iki kişi ekleyin. Biri ulaşılamaz durumda olabilir.

  2. İhtiyaçlarınızı ve planınızı paylaşın

    Destek ağınızdaki kişiler nasıl tahliye olacağınızı, afet çantanızın nerede durduğunu ve hangi ilaçları kullandığınızı bilmelidir.

  3. Sandalyenizi kullanmayı gösterin

    Akülü sandalyenin nasıl açılıp kapatıldığını, serbest sürüş moduna nasıl alındığını ve nasıl katlandığını destek ağınıza gösterin.

  4. Yedek anahtar

    Güvendiğiniz bir komşunuza evinizin yedek anahtarını bırakın.

  5. Bölge dışından bir irtibat kişisi

    Afetten etkilenmeyecek başka bir şehirde yaşayan bir yakınınızı iletişim koordinatörü olarak belirleyin.

03 · Afet çantası

Tekerlekli sandalye kullanıcısının afet çantasında neler olmalı?

İSMEP rehberi, en az 3 gün, mümkünse 1 hafta yetecek bir temel afet çantası ile yatağın veya sandalyenin yanında duracak taşınabilir bir çanta hazırlanmasını önerir. Standart afet çantası içeriğine ek olarak tekerlekli sandalye kullanıcıları şunları da eklemelidir:

SANDALYE İÇİN

Tamir ve yedek malzeme

Sandalye tamir kiti, patlak tamir seti ve lastik dolgu spreyi, manuel sandalye için yedek iç lastik ve pompa. Akülü sandalye için şarj cihazı ve mümkünse yedek akü.

KULLANICI İÇİN

Kişisel ihtiyaçlar

En az birkaç günlük yedek ilaç ve reçete fotokopileri, varsa sonda ve hijyen malzemeleri, yedek gözlük, sandalye minderi kılıfı.

ENKAZ VE CAM İÇİN

Kalın iş eldiveni

Kırık cam ve enkaz üzerinde sandalyeyi iterken ellerinizi korumak için bir çift kalın iş eldiveni bulundurun.

BELGELER İÇİN

Bilgi kartı

Engelli sağlık kurulu raporu, kullandığınız ilaçlar, sandalyenizin modeli ve seri numarası ile destek ağınızın telefon numaraları.

Çantayı yılda iki kez kontrol edin: İlaçların son kullanma tarihlerini, akünün şarj durumunu ve yedek malzemelerin eksiksiz olduğunu en az yılda iki kez kontrol edin. Taşınabilir çantayı geceleri yatağınızın veya sandalyenizin yanında tutun.
04 · Akülü sandalye

Akülü sandalye kullananlar için özel hazırlık

Afetlerde günlerce elektrik kesintisi yaşanabilir. Akülü sandalye kullanıcısı için bu, hareket özgürlüğünün tamamen kaybedilmesi anlamına gelebilir. Bu yüzden akülü sandalye kullananların ek önlemler alması gerekir.

Akülü sandalye + yedek akü + hafif manuel sandalye İSMEP rehberi akülü sandalye kullanıcılarına yedek akü bulundurmayı ve mümkünse hafif bir manuel sandalyeyi yedek olarak hazır tutmayı önerir. ABD İç Güvenlik Bakanlığı ve FEMA'nın engelli bireyler için hazırladığı rehber de motorlu sandalye kullananlara acil durumlar için hafif bir manuel sandalye bulundurmayı tavsiye eder.
  1. Akünüzü her zaman dolu tutun

    Akünün şarjının bitmesini beklemeden düzenli şarj edin. Özellikle geceleri şarjda bırakma alışkanlığı acil durumda size tam dolu bir akü sağlar.

  2. Akü şarjında dikkat

    İSMEP rehberi aynı anda yalnızca bir akünün şarj edilmesini önerir. Şarj sırasında akünün yanında yanıcı malzeme bulundurmayın.

  3. Serbest sürüş modunu öğrenin

    Akü bittiğinde veya motor arızalandığında sandalyenin itilerek hareket ettirilebilmesi için serbest sürüş (manuel) moduna nasıl alındığını siz ve destek ağınız bilmelisiniz.

  4. Sandalye bilgilerinizi kaydedin

    Sandalyenizin modelini, seri numarasını, ağırlığını ve katlanıp katlanmadığını not edin. Tahliye sırasında sandalyenin taşınması gerekirse bu bilgiler kurtarma ekiplerine yardımcı olur.

  5. Yedek manuel sandalye

    Hafif ve katlanabilir bir manuel sandalye; akülü sandalye hasar gördüğünde veya akü bittiğinde, tahliye ve geçici barınma alanlarında hareketliliği korur.

Akü bakımı için Akülü Sandalye Nasıl Şarj Edilir?, yolda kalma durumları için Akülü Sandalyem Yolda Kalırsa Ne Yapmalıyım? rehberlerimize göz atabilirsiniz.

05 · Tahliye planı

Evde ve binada tahliye planı nasıl yapılır?

Afet sonrasında asansörler çalışmayabilir veya kullanımları yasaklanabilir. Bu yüzden tahliye planınızı asansörsüz senaryoya göre yapmalısınız.

ÇIKIŞ YOLLARI

Her odadan iki çıkış

Her oda için en az iki çıkış yolu planlayın. Kapıların sandalyeniz için yeterince geniş olduğunu kontrol edin ve çıkış yollarını engelleyebilecek eşyaları sabitleyin.

KAT SEÇİMİ

Mümkünse giriş kat

Taşınma veya ev seçimi sırasında giriş katı veya rampalı erişimi olan bir daire, tahliyeyi büyük ölçüde kolaylaştırır.

TAŞINMA

Nasıl taşınacağınızı planlayın

Merdivenden nasıl indirileceğinizi önceden planlayın. Taşıma teknikleri eğitim gerektirir; eğitimsiz taşıma hem size hem yardım edene zarar verebilir.

Kurtarma ekiplerine ihtiyacınızı söyleyin: İSMEP rehberi, kurtarma ekiplerine engelinizden dolayı hangi taşıma yönteminin sizin için tehlikeli olduğunu ve nasıl taşınmak istediğinizi açıkça söylemeyi önerir. Bunu bir kart üzerinde yazılı olarak da yanınızda bulundurabilirsiniz.

Ev düzenlemesi için Evi Tekerlekli Sandalyeye Uygun Hâle Getirmek ve asansör ölçüleri için Tekerlekli Sandalye ile Asansör Kullanımı rehberlerimize göz atabilirsiniz.

06 · Hazırlık kontrolü

Hazırlık için 7 soru

  1. Deprem anında KİLİTLE-KAPAN-TUTUN hareketini biliyor muyum?

    Hareketi evde birkaç kez deneyerek alışkanlık hâline getirin.

  2. Destek ağımda her yer için en az iki kişi var mı?

    Ev, iş ve sık gidilen yerler için ayrı ayrı belirleyin.

  3. Afet çantam hazır ve son kontrol ne zaman yapıldı?

    İlaç ve akü durumunu yılda en az iki kez kontrol edin.

  4. Akülü sandalyemin aküsü dolu mu, yedek akü var mı?

    Uzun elektrik kesintisine karşı yedek enerji kaynağınızı planlayın.

  5. Yedek bir manuel sandalyem var mı?

    Hafif ve katlanabilir bir model, akülü sandalye kullanılamadığında hareketliliği korur.

  6. Asansörsüz tahliye planım var mı?

    Kimin, hangi yöntemle sizi merdivenden indireceğini önceden belirleyin.

  7. Sandalyemin bilgileri ve ilaç listem yanımda mı?

    Model, seri numarası, ağırlık ve ilaç bilgilerini bir kart üzerinde taşıyın.

Yedek ve acil durum kullanımı için modellere hızlı bakış

 ModelTipÖne çıkan
Poylin P806 refakatçi tekerlekli sandalyePoylin P806 RefakatçiRefakatçi kullanımlı manuel10 kg, kolay katlanır; yedek ve tahliye sandalyesi olarak pratik
Poylin P957 hafif alüminyum tekerlekli sandalyePoylin P957 Hafif AlüminyumManuel15 kg, 120 kg taşıma kapasitesi; kullanıcı kendisi de itebilir
Poylin P203 ultra hafif akülü tekerlekli sandalyePoylin P203 Ultra HafifKatlanabilir akülüBatarya dahil 20 kg; katlanıp araçla kolayca taşınabilir
Poylin P209 Small katlanabilir lityum akülü tekerlekli sandalyePoylin P209 SmallKatlanabilir lityum akülü28,5 kg, 2x5Ah lityum pil, katlanabilir yapı

Ürün bilgileri ürün sayfalarından alınmıştır. Yedek akü uyumluluğu ve temin süresi için ekibimize danışabilirsiniz. Tüm modeller için Manuel Tekerlekli Sandalye ve Akülü Tekerlekli Sandalye kategorilerimizi inceleyebilirsiniz.

07 · Sık sorulan sorular

Merak edilenler.

Deprem anında tekerlekli sandalyeden inmeli miyim?

Hayır. Kendinizi sandalyeden yere atmayın. Tekerlekleri kilitleyin, öne eğilerek başınızı ve boynunuzu koruyun ve sarsıntı bitene kadar bu pozisyonda kalın.

Deprem sırasında asansör kullanılabilir mi?

Hayır. Sarsıntı sırasında asansör ve merdiven kullanılmamalıdır. Afet sonrasında asansörler çalışmayabilir veya kullanımları yasaklanabilir; tahliye planınızı buna göre yapın.

Akülü sandalye kullanıyorum, elektrik kesilirse ne yapmalıyım?

Akünüzü her zaman dolu tutun, mümkünse yedek akü bulundurun ve hafif bir manuel sandalyeyi yedek olarak hazır tutun. Akü bittiğinde sandalyeyi serbest sürüş moduna alarak itilebilir hâle getirebilirsiniz.

Afet çantası kaç günlük olmalı?

İSMEP rehberi en az 3 gün, mümkünse 1 hafta yetecek bir temel afet çantası ile yatağın veya sandalyenin yanında duracak taşınabilir bir çanta hazırlanmasını önerir.

Geceleri sandalyemi nerede tutmalıyım?

Deprem bölgelerinde sandalyenizi yatağınızın yanında, tekerlekleri kilitli olarak tutun. Böylece sarsıntıda kayıp devrilmesi önlenir ve sabah ilk ihtiyaç anında elinizin altında olur.

Bakım verenler afet hazırlığında nelere dikkat etmeli?

Bakım verenler engelli bireyin ilaçlarını, sandalyesinin kullanımını ve tahliye planını bilmelidir. Bakım verenlere yönelik destekler için bakım verenler rehberimize göz atabilirsiniz.

Bir sonraki adım

Acil duruma hazırlıklı olun.

Yedek manuel sandalye, yedek akü veya tamir kiti ihtiyaçlarınız için kullandığınız sandalyenin modelini paylaşın; uyumlu ürünleri ve yedek parçaları birlikte belirleyelim.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Afet ve acil durumlarda AFAD, 112 Acil Çağrı Merkezi ve yerel yönetimlerin duyurularını takip edin. Taşıma ve tahliye teknikleri eğitim gerektirir; eğitimsiz uygulamalar hem engelli bireye hem yardım edene zarar verebilir.

Etiketler: deprem tekerlekli sandalye,engelli afet hazırlığı,kilitle kapan tutun,engelli afet çantası,deprem çantası engelli,akülü sandalye yedek akü,engelli tahliye planı,afet ve engelli bireyler,elektrik kesintisi akülü sandalye,yedek manuel sandalye,acil durum hazırlığı,deprem anında ne yapmalı
Kasım 18, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR