Akülü Sandalye Dünyası · Bakım Verenler İçin Haklar
Engelli Yakınına Bakım Verenler İçin Devlet Destekleri: Gündüzlü Bakım, Yatılı Bakım ve Dinlenme (Mola) Hizmetleri
Engelli bir yakına bakmak sevgi kadar büyük bir emek de ister. Uzun süreli bakım; bakım veren kişinin uykusunu, işini, sosyal hayatını ve sağlığını etkileyebilir. Devletin evde bakım yardımı, gündüzlü bakım, yatılı bakım ve geçici bakım gibi destekleri, hem engelli bireyin hem de bakım verenin yükünü hafifletmek için vardır. Bu rehberde hangi desteğin kimlere verildiğini ve nereye başvurulacağını anlatıyoruz.
Akülü Sandalye Dünyası Editör Ekibi · Son kontrol: 17 Kasım 2026
Kısa cevap
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bakım verenler için sunduğu başlıca destekler şunlardır: Ağır engelli veya tam bağımlı bir yakına evde bakan kişiye, hane geliri şartını sağlıyorsa aylık 15.755 TL evde bakım yardımı ödenir. Engelli birey Aktif Yaşam Merkezlerinde tam veya yarı zamanlı gündüzlü hizmet alabilir. Ailenin bakamadığı durumlarda resmî bakım merkezlerinde veya ücreti Bakanlıkça karşılanan özel bakım merkezlerinde yatılı bakım sağlanır. Bakım verenin geçici olarak ayrılması gerektiğinde ise engelli birey yılda 30 güne kadar ücretsiz geçici (misafir) bakım hizmetinden yararlanabilir. Başvurular Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi'ne yapılır.
01 · Evde bakım yardımı
Evde bakım yardımı (evde bakım maaşı) kimlere verilir?
Evde bakım yardımı, ağır engelli veya tam bağımlı durumdaki engelli bireye evde bakan aile üyesine ya da yakınına ödenen aylık ekonomik destektir. Bakanlığın açıklamasına göre ödeme tutarı Temmuz 2026'dan itibaren aylık 15.755 TL'dir.
Hane içindeki kişi başına aylık ortalama gelir < 18.717 TL Hane gelirinin hesaplanmasında net asgari ücretin üçte ikisi esas alınır. Tutar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın engelli hizmetleri rehberinde 2026 yılı için 18.717 TL olarak belirtilmiştir.
ŞART 01
Sağlık kurulu raporu
Yetişkinler için raporda "ağır engelli" veya "tam bağımlı" ibaresi olmalıdır. 18 yaş altında ÇÖZGER raporunda "Belirgin Özel Gereksinimi Var" gibi ilgili düzeylerden biri yer almalıdır.
ŞART 02
Hane geliri
Hanedeki kişi başına ortalama aylık gelir, net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır.
BAŞVURU
İl Müdürlüğü veya SHM
Başvuru, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne veya Sosyal Hizmet Merkezi'ne yapılır. Gerekli belgeler başvurudan itibaren 30 gün içinde tamamlanmalıdır.
2026'daki gelir hesabı değişiklikleri: Ocak 2026'da yapılan yönetmelik değişikliğiyle, tek binek aracın ÖTV istisnası limitine kadar olan kısmı gelir hesabına katılmıyor. Çocuklara ait burs, öğrenim kredisi ve staj ücretleri ile doğum yardımları da gelirden sayılmıyor. Daha önce gelir sınırı nedeniyle yardım alamayan aileler yeniden başvurabilir.
Başvuru belgeleri: T.C. kimlik numarası, sağlık raporu, gelir ve mal varlığı beyanları, açık rıza formu; gerekirse vasi kararı. Ayrıntılar il müdürlüğünden teyit edilmelidir.
02 · Gündüzlü bakım
Gündüzlü bakım ve Aktif Yaşam Merkezleri
Gündüzlü hizmet, engelli bireyin gün içinde bir merkezde vakit geçirip akşam evine döndüğü modeldir. Engelli birey sosyalleşirken bakım veren de çalışabilir, kendi işlerini yapabilir veya dinlenebilir.
AKTİF YAŞAM MERKEZLERİ
Tam veya yarı zamanlı hizmet
Bakanlığa bağlı Aktif Yaşam Merkezleri, engelli bireylere tam veya yarı zamanlı gündüzlü hizmet sunar. Eğitim, sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin yanında ailelere psikososyal destek de verilir.
KİMLER YARARLANABİLİR?
Merkezin engel grubuna uygun rapor
Merkezin hizmet verdiği engel grubuna uygun sağlık kurulu raporu (yetişkinler için ESKR, çocuklar için ÇÖZGER) olan engelli bireyler başvurabilir.
Başvuru yeri
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Sosyal Hizmet Merkezi veya doğrudan Aktif Yaşam Merkezi.
Gerekli belgeler
T.C. kimlik beyanı, engelli sağlık kurulu raporu, varsa eğitim belgeleri, bulaşıcı hastalığı olmadığını gösteren sağlık raporu ve gerekiyorsa vasi kararı.
Belediye merkezleri
Bazı büyükşehir ve ilçe belediyeleri de engelli bireyler için gündüzlü bakım veya "kısa mola" merkezleri işletmektedir. Bulunduğunuz belediyenin engelli hizmetleri birimine danışın.
03 · Yatılı bakım
Yatılı bakım hizmeti nasıl alınır?
Ailenin bakımı sürdüremediği veya engelli bireyin sürekli profesyonel bakıma ihtiyaç duyduğu durumlarda yatılı bakım hizmeti devreye girer. Bu hizmet iki şekilde sunulur:
| Hizmet | Nasıl işler? | Şartlar |
|---|
| Resmî bakım merkezleri | Bakanlığa bağlı engelli bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde yatılı bakım | Sağlık kurulu raporu ve sosyal inceleme |
| Umut Evleri | En fazla 6 kişinin bir arada yaşadığı ev veya daire tipi yatılı birimler | Resmî bakım merkezinde kalan ve uzman değerlendirmesi olumlu olan bireyler |
| Özel bakım merkezleri (ücreti Bakanlıkça karşılanan) | Bakım ücreti, harçlık ve giyim giderleri Bakanlık tarafından karşılanır | "Ağır engelli" veya "tam bağımlı" raporu ve kişi başı aylık hane geliri 18.717 TL'nin altında olması |
Başvuru belgeleri: T.C. kimlik beyanı, sağlık raporu, gerekiyorsa mahkeme kararı (küçükler veya kısıtlı yetişkinler için), hane gelir beyanı ve iki adet fotoğraf. Özel bakım merkezlerine ilişkin yeni yönetmelik 7 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Bu yönetmeliğe göre aile isterse, engelli olmayan bir yakın yazılı sözleşmeyle bakım merkezinde engelli bireyle birlikte kalabilir.
Yatılı bakım bir vazgeçiş değildir: Yatılı bakım, bakım verenin sağlığının bozulduğu, yaşlandığı veya bakımın evde güvenle sürdürülemediği durumlarda engelli bireyin güvenliği ve yaşam kalitesi için doğru bir tercih olabilir. Karar, engelli bireyin ihtiyaçları ve ailenin koşulları birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
04 · Geçici (mola) bakım
Bakım verenin dinlenmesi için geçici ve misafir bakım
Bakım verenlerin en çok ihtiyaç duyduğu destek, kısa bir süreliğine de olsa nefes alabilmektir. Ameliyat, hastane yatışı, cenaze, zorunlu bir yolculuk veya yalnızca tükenmişlik nedeniyle dinlenme ihtiyacı olduğunda engelli birey geçici olarak bakım merkezinde kalabilir.
Yılda 30 güne kadar ücretsiz geçici yatılı bakım Bakanlığın engelli hizmetleri rehberine göre, engelli bireyin aileden geçici süreyle ayrı kalması gerektiğinde, mevcut yatılı kuruluşlarda yılda 30 güne kadar ücretsiz geçici ve misafir bakım hizmeti sunulur. Hizmet, özellikle evde bakım yardımı alan ailelere yöneliktir.
KİMLER
Engelli üyesi olan aileler
Özellikle evde bakım yardımı alan ve bakımı evde sürdüren aileler.
NEREYE
İl Müdürlüğü, SHM veya bakım merkezi
Başvuru il müdürlüğüne, Sosyal Hizmet Merkezi'ne veya resmî bakım merkezine yapılır.
BELGELER
Dilekçe ve rapor
Engelli bireyin veya yasal temsilcisinin dilekçesi, sağlık raporu ve T.C. kimlik beyanı.
Önceden planlayın: Geçici bakım kontenjanlara bağlıdır. Planlı bir ameliyat veya yolculuk varsa başvurunuzu mümkün olduğunca erken yapın. Bazı belediyelerin "kısa mola" merkezleri de saatlik veya günlük destek sunabilir.
05 · Diğer haklar
Bakım verenlerin bilmesi gereken diğer haklar
ANNELERE
Erken emeklilik imkânı
Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu olan sigortalı annelere, her 360 gün için 90 gün prim günü eklenir. Eklenen süre emeklilik yaşından da düşülür. Başvuru SGK'ya yapılır.
DESTEK HATTI
ALO 183 ve AİLEM
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ALO 183 hattı ve işitme engelliler için görüntülü AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi üzerinden bilgi alınabilir.
ÜRÜN DESTEĞİ
SGK tekerlekli sandalye ödemesi
Uygun rapor ve reçeteyle SGK, tekerlekli sandalye ve akülü sandalye için ödeme yapar. Ayrıntılar için SGK rehberimize göz atın.
06 · Günlük hayatta
Bakım yükünü azaltmak için sorulacak 7 soru
Evde bakım yardımı şartlarını sağlıyor muyuz?
Rapordaki ibareyi ve 2026'daki yeni gelir hesaplama kurallarını kontrol edin.
Yakınımızda bir Aktif Yaşam Merkezi var mı?
İl müdürlüğünden en yakın merkezi ve servis imkânını öğrenin.
Geçici bakım ihtiyacımız ne zaman olabilir?
Planlı ameliyat, tatil veya zorunlu yolculuklar için önceden başvurun.
Transfer ve taşıma bel sağlığımızı zorluyor mu?
Hafif sandalye, transfer tahtası ve doğru teknik bakım verenin bedenini korur.
Engelli birey sandalyeyi kendisi kullanabilir mi?
Kullanabiliyorsa akülü sandalye hem bağımsızlığını hem de bakım verenin zamanını artırır.
Bası yarası riskine karşı önlem alıyor muyuz?
Düzenli pozisyon değişikliği ve uygun minder bakım yükünü uzun vadede azaltır.
Bakım verenin kendi sağlığı ve dinlenmesi planlanıyor mu?
Bakımı ailede paylaştırın; tükenmişlik belirtilerinde destek almaktan çekinmeyin.
Bakım verenin işini kolaylaştıran modellere hızlı bakış
| | Model | Tip | Öne çıkan |
|---|
 | Poylin P806 Refakatçi | Refakatçi kullanımlı manuel | 10 kg alüminyum gövde, kolay katlanır, 100 kg taşıma kapasitesi |
 | Poylin P807 Orta Tekerlekli | Refakatçi ve kullanıcı kullanımlı manuel | 11,5 kg alüminyum şase, 100 kg taşıma kapasitesi |
 | Poylin P206 Ultra Hafif | Katlanabilir akülü | Joystick ve uzaktan kumanda; refakatçi de yönetebilir; sırt yatırma ve baş-boyun desteği |
 | Poylin P203 Ultra Hafif | Katlanabilir akülü | Batarya dahil 20 kg; kullanıcıyı ve refakatçiyi yormayan hafif yapı |
Ürün bilgileri ürün sayfalarından alınmıştır. Bakım verenin bel ve omuz sağlığını korumak için Evde Bası Yarasını Önlemek ve Tekerlekli Sandalyeye Yeni Başlayanlar rehberlerimize göz atabilirsiniz. Tüm refakatçi modelleri için Refakatçi Tekerlekli Sandalye kategorimizi inceleyebilirsiniz.
07 · Sık sorulan sorular
Merak edilenler.
Evde bakım maaşı 2026'da ne kadar?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 13 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre evde bakım yardımı aylık 15.755 TL'dir. Tutar memur maaş artışlarına bağlı olarak yılda iki kez güncellenir.
Evde bakım yardımı için gelir sınırı nedir?
Hanedeki kişi başına aylık ortalama gelir, net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır. Bakanlık rehberinde bu tutar 2026 için 18.717 TL olarak belirtilmiştir.
Engelli yakınım birkaç günlüğüne bir yerde kalabilir mi?
Evet. Mevcut yatılı kuruluşlarda yılda 30 güne kadar ücretsiz geçici ve misafir bakım hizmeti sunulmaktadır. Başvuru il müdürlüğüne, Sosyal Hizmet Merkezi'ne veya resmî bakım merkezine yapılır.
Gündüzlü bakım ücretli mi?
Bakanlığa bağlı Aktif Yaşam Merkezleri kamu hizmeti olarak gündüzlü hizmet sunar. Özel merkezlerin ve belediye hizmetlerinin ücret koşulları farklı olabilir; başvurmadan önce ilgili kurumdan teyit edin.
Özel bakım merkezinin ücretini devlet öder mi?
"Ağır engelli" veya "tam bağımlı" raporu olan ve hane gelir şartını sağlayan engelli bireylerin özel bakım merkezi ücreti, harçlığı ve giyim giderleri Bakanlık tarafından karşılanabilir.
Evde bakım yardımı alırken gündüzlü merkezden yararlanılabilir mi?
Hizmetlerin birlikte kullanımına ilişkin koşullar kişinin durumuna göre değişebilir. Gündüzlü hizmete başvurmadan önce evde bakım yardımına etkisini il müdürlüğünden teyit etmeniz önerilir.
Bir sonraki adım
Bakım verenin yükünü hafifleten ürünleri birlikte seçelim.
Yakınınızın ihtiyaçlarını, sandalyeyi kimin kullanacağını ve evinizin koşullarını paylaşın; hem kullanıcının bağımsızlığını hem de bakım verenin sağlığını koruyan modelleri birlikte belirleyelim.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Destek tutarları, gelir sınırları ve başvuru koşulları dönemsel olarak güncellenir; başvuru yapmadan önce Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Sosyal Hizmet Merkezi veya ALO 183 üzerinden güncel bilgiyi teyit edin.